mamakacTa meoradi uSvilobis ganviTarebis zogierTi
Taviseburebani
s\s kanisa da
ven-sneulebaTa s\k institutis andrologiuri ganyofilebis eqimi - g. galdava
ukanasknel wlebSi mamakacTa uSvilobis problemam
samedicino-socialuri saxe miiRo. es dakavSirebulia mamakacTa sasqeso organoebis
anTebiTi procesebis [6,7], ganviTarebis anomaliebis zrdiT, rac gamowveulia
garemo pirobebis mavne faqtorebis zemoqmedebiT, mosaxleobis alergizaciiT,
samkurnalwamlo saSualebebis farTod da ukontrolod miRebiT da sxva mravali faqtorebiT.
fertilobis darRvevas mivyavarT uSvilo qorwinebebis zrdisaken, Sobadobis
Semcirebisaken da demografiuli maCveneblebis gauaresebisaken. literaturuli
monacemebiT [1,5] uSvilo qorwinebaTa
ricxvma 10-15%-s miaRwia, romelTa Sorisac mamakacTa xvedriTi wili naxevarze
mets Seadgens. Cveni qveynis monacemebis mixedviT [2] rogorc mamakacis, aseve
qalis "braleuloba" uSvilo qorwinebaSi daaxloebiT Tanabaria da
Seadgens 40-40%-s, xolo 20% SemTxvevaSi unayofo qorwinebis dros uSvilobis
mizezad miiCneva orive erTad.
mamakacs meoradi uSviloba SeiZleba
ganuviTardes organizmSi mimdinare mravali paTologiuri procesebis Sedegad,
romlebic iwveven Teslgamtari sadinrebis distrofiul cvlilebebs, rasac SeiZleba
paTospermiis ganviTareba mohyves.
infertiloba etiologiuri da paTogenezuri
faqtorebis simravliT xasiaTdeba, romelTa Sorisac aRsaniSnavia sayofacxovrebo da
garemo [4], endokrinuli da imunuri [3], genitaluri organoebis sxvadasxva
anTebiTi procesebi [5,6,7] da sxva mravali faqtori.
kvlevis
mizani iyo Segveswavla im mamakacebis eakulatis fertilobis darRvevis
mizezebi, romlebsac qorwinebaSi hyavdaT erTi an meti Svili, magram Semdeg
ramodenime wlis manZilze aRniSnavdnen uSvilobas. gamokvleuli pacientebis
meuRleebi iyvnen praqtikulad janmrTelebi.
kvlevis
masala da meTodebi gamokvleulia 125 mamakaci,
25 dan 37 wlamde, qorwinebaSi meoradi uSvilobiT. 101 (80,8%) imyofeboda pirvel
qorwinebaSi, xolo 24 (19,2%) meoreSi. 88 (70,4%) hyavda 1 Svili, 32 (25,6%)-s
ori, xolo 5 (4%)-s sami. yvela pacientis eakulati xasiaTdeboda sxvadasxva saxis
darRvevebiT.
kliniko-laboratoruli gamokvlevebis dros, mamakacis organizmSi mimdinare paTologiuri procesebis gamosavlenad gamoyenebulia kvlevis baqteriologiuri, baqterioskopuli, bioqimiuri, imunofermentuli, imunofluorescentuli, imunologiuri, ultrabgeriTi meTodebi. eakulatis kvleva warmoebda jandacvis msoflio organizaciis mier mowodebuli rekomendaciebis gamoyenebiT. gansakuTrebul yuradRebas vuTmobdiT anamnezis srulyofilad Sekrebvas.
Sedegebis ganxilva rogorc Cveni gamokvlevebiT irkveva mamakacTa meoradi uSvilobis ganviTarebaSi wamyvan faqtors warmoadgens SemTxveviTi sqesobrivi kontaqtebis Sedegad ganviTarebuli qronikulad mimdinare genitaluri organoebis infeqciur-anTebiTi procesi, romelic daudginda 57(45,6%) pacients. yvela SemTxveva garTulebuli iyo ureTro-prostatitiT an epididimitiT. maT Soris qlamidiuri infeqcia daudginda 19-s, ureaplazmuri 10-s, triqomonaduli 17-s, xolo gonoreuli 11 mamakacs.
genitaluri
organoebis am paTologiuri procesebis dros viTardeba meoradi uSvilobis
eqskretorul-toqsiuri da eqskretorul-obturaciuli formebi. uSvilobis eqskretorul-toqsiuri formis dros, eakulatis
ganayofierebis unaris dakargva ganpirobebulia paTogenuri (qlamidiebi,
triqomonadebi, ureaplazmebi) mikrobebis mier gamoyofili toqsikuri nivTierebebis
zemoqmedebiT spermatogenul epiTelze.
meoradi uSvilobis paTogenezSi qronikuli prostatitis
roli SeiZleba axsnili iyos anTebiTi procesis winamdebare jirkvalze gadasvliT.
am dros ZiriTadad viTardeba uSvilobis eqskretorul-toqsiuri forma. gamokvlevebis
dros sxvadasxva formisa da etiologiis qr. prostatiti daudginda - 65(52%)
pacients, romelTagan - 57(87,7%) SemTxveva sqesobrivi gziT gadamdebi daavadebis
Sedegad gamowveuli Tanmxvedri garTuleba iyo, danarCeni ki - abaqterialuri
genezis.
anTebiTi procesis
dros prostatis stromaSi acinusebisa da sadinrebis irgvliv aRiniSneba limfoiduri
da plazmoiduri ujredebisagan warmoqmnili infiltratebi, viTardeba fibrioblasturi
reaqcia da vaskuliti, epiTelis brtyelujredovani metaplazia. anTebiT-Cirqovani
procesis dros mimdinareobs prostatikuli sadinrebis difuzuri infiltracia
leikocituri ujredebiT, romlebic calkeul ubnebSi warmoqmnian sxvadasxva zomis
Cirqovan kerebs. viTardeba Segubeba da jirkvlis stromis Canacvleba boWkovani,
kolagenozuri, da sklerozuli qsoviliT. viTardeba winamdebare jirkvlis
hipotrofia.
epididimitebis dros uSvilobis paTogenezSi viTardeba
uSvilobis eqskretorul-obturaciuli forma. risi mizezic Teslsaval gzebSi
warmoqmnili infiltraciuli procesebia, romelic mniSvnelovnad aferxebs eakulatis
moZraobas. danamatis inficirebisa da anTebiTi procesis SemTxvevaSi, irRveva spermatogenezis procesi, radganac
xdeba milakebis gadavseba spematozoidebiT da maTi daRupva.
genitaluri
infeqciebis mier saTesle jirkvlis danamatis anTeba, gamokvlevebis dros
daudginda 16(12,8%) pacients. rac infeqciis per
continuitatem ukana ureTridan an limfohematogenuri gzebiT xdeba.
amas xels uwyobs sqesobrivi agzneba, poluciebi, zogierTi ureTraluri
manipulacia, fizikuri datvirTva, mwvave procesebis dros prostatis naadrevi
masaJi, araswori mkurnaloba.
mamakacTa meoradi
uSvilobis paTogenezSi didi mniSvneloba eniWeba saTesle jirkvlis venis varikozul
gaganierebas. palpatoruli da ultrabgeriTi gamokvlevebiT davadgineT, rom
24(29,2%) fertilobadarRveul mamakacs
saTesle jirkvlis venebis varikozuli gaganiereba (varikocele) hqonda, maT
Soris: marjvenamxrivi mxolod 2(8,3%) SemTxveva dafiqsirda, xolo marcxenamxrivi
22(91,7%) pacients daudginda. yovelive es SeiZleba mxolod adamianis organizmis
anatomiuri TaviseburebebiT aixsnas, romlis mixedviTac marjvena saTesle jirkvlis
vena qvemo Rru venas erTvis ZiriTadad maxvili kuTxiT, iribad, maSin rodesac
marcxena seTesle jirkvlis vena marcxena Tirkmlis venas uerTdeba perpendikularulad, rac marcxena Tirkmlis
veniT, venuri sisxlis mdinarebis dabrkolebis pirobebSi retrograduli sisxlis dinebas
iwvevs, e.i. yalibdeba varikocele.
varikoceleTi daavadebuli mamakacebis eakulatis
fertiluri Tvisebebis gankargva gamowveulia Semdegi mizezebiT: 1) saTesle
jirkvalSi sisxlis cirkulaciisa da kvebis darRveviT; 2) saTesle jirkvlebSi
toqsiuri nivTierebebis dagrovebiT; 3) temperaturis momatebiT; 4) autoimunuri
procesebis cvlilebebiT. spermogramis
maCveneblebi icvleba daavadebis stadiisa da xangZlivobis Sesabamisad. varikoceles dros meoradi uSvilobis
Camoyalibebisas wamyvani momentia sisxlis mimoqcevis SegubebiTi procesis
ganviTareba venur sisxlZarRvebSi, romlis Semdeg iwyeba destruqciuli cvlilebebi
herminatiul epiTelsa da spermatogenezis ujredebSi.
organizmSi mimdinare auto-imunuri
procesebi did rols TamaSobs
mamakacTa meoradi uSvilobis paTogenezSi. am procesebis
ganviTareba ganpirobebulia genitaluri traqtis imunologiuri procesebis zogierTi
TaviseburebebiT.
rogorc cnobilia spermatogenuri epiTeli,
hematotestikuliaruli barieriT kargad aris daculi infeqciuri da toqsikuri
zemoqmedebisagan. es barieri Zalian iSviaTad
irRveva. misi dazianeba arsebiT
rols TamaSobs UuSvilobis autoimunuri
formis paTogenezSi.
swored autoimunuri procesebiT aris gamowveuli
fertilobadarRveuli mamakacebis eakulatSi antispermuli antisxeulebis warmoqmna,
romlebic iwveven spermatozoidebis aglutinacias, imobilizaciasa da spermatogenur
qsovilSi destruqciul cvlilebebs.
gamokvlevebiT davadgineT, rom uSvilobis saerTo maCveneblebis fonze, organizmis auto-imunuri mdgomareobiT gamowveulma spermatozoidebis aglutinaciam Seadgina 12% (15 pacienti).
anamnezuri monacemebis safuZvelze irkveva, rom 4(3,2%) mamakaci meoradi uSvilobiT imyofeboda garemosa da samuSao mavne pirobebis zemoqmedebis qveS.
mniSvnelovan gavlenas eakulatis
fertilobaze axdens alkoholisa da Tambaqos borotad (didi raodenobiT) gamoyeneba.
Cvens mier gamokvleuli pacientebidan alkoholis didi raodenobiT momxmarebeli
iyo 35(28%) mamakaci, xolo
Tambaqosi - 68(54,4%).
meoradi uSviloba gamowveuli hormonaluri
cvlilebebiT daudginda mxolod 2 pacients. am SemTxvevaSi viTardeba infertilobis
sekretoruli forma.
rogorc irkveva, meoradi uSvilobis
formireba mravali faqtoris
zemoqmedebiTYSeiZleba ganviTardes, romlebzedac, mamakacis gamokvlevebis
dros aucilebelia gamaxvildes praqtikosi eqimebis yuradReba.
daskvnebi:
1. mamakacTa meoradi uSvilobis paTogenezSi
wamyvani roli eniWeba sqesobrivi gziT gadamdeb daavadebebs da maT mier
gamowveul Sard-sasqeso sistemis sxvadasxva anTebiT procesebs, rac 45,6%
davadgineT.
2. mamakacis organizmSi mimdinare
auto-imunuri procesebi 12% SemTxvevaSi iwveven meoradi uSvilobis ganviTarebas.
3. meoradi infertilobis ganviTarebaSi
arsebiT rols TamaSobs garemo, samuSao da sayofacxovrebo pirobebi.
literatura:
1.
begiaSvili T, kapanaZe r. mamakacis
spermis analizi uSvilo qorwinebis dros. meToduri rekomendacia. Tbilisi, 1978w.
2.
kapanaZe r. andrologia. Tbilisi, 1993w.
3. Comhaire
F.H., Mahmoud A.M., Depuydt C.E., Zalata A.A., Christophe
AB. Department of Internal Medicine,
University Hospital Ghent, Gent, Belgium.
Mechanisms and effects of male genital tract infection on sperm
quality and fertilizing potential: the
andrologist's viewpoint. [Review] [79 refs]
Human Reproduction Update. 5(5):
393-398, 1999 Sep-Oct.
4. Ludwig M.,
Dimitrakov J., Diemer T., Huwe P.,
Weidner W. Urologische Klinik,
Justus-Liebig-Universitat Giessen.
[Prostatitis syndrome. Changes in the ejaculate and effects on
fertility]. [Review] [47 refs] [German].
Urologe - Ausgabe A. 40(1):
18-23, 2001 Jan.
Summary
From all the
abovementioned we can conclude, that the development of secondary infertility
in man is caused by variety of different factors. Research has revealed , that
45,6% of cased of secondary infertility are caused by sexually transmitted
diseases and infectuas processes of urinaru and sexual organs; 12% of cases are
caused by auto-immune processes that occur in organisms of man, and 3,2% of
cases are triggered by unfriendly environment, and unsetisfactory working and
living conditions. Timely identification of the above factors and adecuate treatment
and preventive measures shall provide for substantial dicrease of overall rate
of secondary infertility in man.
g.
galdava
s/s
kanisa da ven-sneulebaTa s/k instituti
tel.
899 507065, 961146
e-mail:ggaldava@hotmail.com