otoakustikuri emisia da misi gamoyeneba praqtikaSi
irina
burZgla
audiologiisa
da smenis reabilitaciis centri
xelmZRvaneli:
prof. zurab qevaniSvili
oae-iis fenomenma erTis mxriv mniSvnelovnad Secvala Sexeduleba SigniTa yeris funqcionirebis Sesaxeb, meores mxriv ki uzrunvelyo audiologiuri praqtika kvlevis axali meTodiT. rogorc cnobilia lokokina emsaxureba bgeris energiis Sekrebas da koncentrirebas, magram amasTan damtkicda rom mas aqvs stimulis sapasuxod bgeris generaciis unaric. es bgera Cveulebrivi bgerisgan gansxvavebiT SigniTa yuridan Sua yuris gavliT gareTa sasmeni milisken vrceldeba. igi otoakustikuri emisiis saxeliTaa cnobili. es bgera SeiZleba iqnas registrirebuli gareTa sasmen milSi moTavsebuli miniaturuli mgrZnobiare mikrofonis saSualebiT. oae-iis warmoqmna ganpirobebulia kortis organos receptoruli aparatis, kerZod gareTa wamwamovani ujredebis vibraciiT. vibracia ukukavSiris meqanizmiT gadaecema bazilarul membranas, Semdeg ki sasmen Zvlebs da dafis apks.
arsebobs ori ZiriTadi tipis oae: spontanuri da
gamowveuli. spontanuri oae-iis registracia ar saWiroebs bgeriT gamRizianebels.
spontanuri oae-a normaluri smenis mqone pirTa 40-60%-Si registrirdeba. goae-a
yurze momqmedi gbgeriTi stimulis koxlearul
gamoZaxils anu eqos warmoadgens. goae-iis registracia praqtikulad yvela
normaluri smenis mqone yurSia SesaZlebeli. igi erTi an ramdenime regularuli
rxevis, zogjer ki erTi an ramdenime calkeuli talRiT aris warmodgenili. goae-a
ZiriTadad bgeriTi stimulis miwodebidan 20 wm-is intervalSi aRmocendeba, yvelaze
maRali amplitudis rxevebi ki xSirad 12-16 wm-is farglebSi aRiricxeba.
goae-a TiTis anabeWdis msgavsad mkacrad
individualuria. goae-iis sarTo paterni, deteqciis zRurbli, amplituduri da
droiTi maxasiaTeblebi sxvadasxva pirSi mniSvnelovnad gansxvavebulia. metic,
erTi da igive individis marjvena da marcxena yuridan gamowveuli goae-a aseve
mniSvnelovnad gansxvavdeba erTmaneTisgan.(sur.1 da sur.2) meores mxriv, erTi da
imave yuridan registrirebuli goae-iis konfiguracia stabiluria, calkeul
Canawerebs Soris dris didi intervalis SemTxvevaSic ki igi ucvleli rCeba.
goae-iis sixSiruli speqtri miwodebuli bgeriTi stimulis sixSireze aris
damokidebuli. Tu stimulad farTospeqtriani gamRizianebeli – tkacuni gamoiyeneba,
goae-iis speqtric Sesabamisad farToa. tonaluri stimulis sapasuxod aRmocenebuli
goae-iis sixSiruli diapazoni ki Sesabamisad SezRuduli da Sesabamis sixSireze
aris aqcentirebuli.
goae-a stimulis
inversiisas 180 –iT icvlis fazas, es Tviseba misi xmaurisgan sadiferenciaciod
gamoiyeneba. garda amisa emisiis saidentifikaciod gamarTlebulia alternirebuli
bgeriTi stimulebis gamoyeneba da stimulebis intensivobis varireba, radgan
goae-iis sixSiruli speqtri miwodebuli bgeriTi stimulis sixSireze aris
damokidebuli. goae-iis registraciisas gasaTvaliswinebelia, rom nebismieri xmamaRali
bgera artefaqtia, radgan emisia infradabali bgeraa.
goae-iis aRmocenebis
zRurbli gamoyenebuli stimulis fsiqoakustikuri aRqmis zRurbls emTxveva an rogorc
wesi axlos aris masTan. bgeriTi gamRizianeblis intensivobis cvlilebisas farTo
diapazonSic ki, goae-iis droiTi maxasiaTeblebi, kerZod, calkeuli rxevebis
latenturi periodebi ar icvleba. meores mxriv, goae-iis amplituda kanonzomierad,
Tumca ara wrfivad cvalebadobs. bgeris intensivobis cvlilebisas goae-iis
sxvadasxva ubanSi aRricxul rxevaTa kompleqsi Cveulebriv diferencirebulad
icvleba, amasTan calkeuli kompleqsi SeiZleba ucvlelic ki darCes.
goae-a mxolod gamosakvlevi yuris registraciisas
aRiricxeba. kontrlateraluri yuris gaRizianeba goae-ias ar warmoSobs.
kontrlateraluri yuris stimulaciisas goae-a mxolod maSin diferencirdeba, roca
stimulis intensivoba imdenad maRalia, rom “gadasmenis” meqanizmebiT aRiqmeba
arastimulirebadi yuris mieradac. am dros goae-iis aRmoceneba ramdenadme
igvianebs, amasTan CamorCena im dros Seesabameba, rac bgeris intraauraluri gataregbisaTvis
aris saWiro.
gamokvlevaTa erT seriaSi goae erTi yuridan
registrirdeboda, meore ki paralelurad farTospeqtriani uwyveti xmauriT
maskirdeboda. miRebuli monacemebiT, kontrlateraluri yuris maskireba aranair
gavlenas ar axdens ifsilateraluri yuris goae-ze. aseve ar iyo gamovlenili raime
mniSvnelovani gansxvaveba goae-iis Canawerebs Soris, romlebic registrirdebodnen
ifsilateralur yurze maRali intensivobis xmauriT moqmedebis gareSe da 5 wuTis
xangrZlivobis uwyveti xmauriT moqmedebis Semdeg. stimulis fsiqoakustikuri
aRqmis Semcirebis an misi sruli aRumqmelobis SemTxvevaSic ki goae-a stabiluri
rCeboda. es monacemebi amtkicebs, rom smenis sistemaze ama Tu im moqmedebam
SesaZloa mniSvnelovani fsiqoakustikuri Zvrebi gamoiwvios, am dros ki goae-a
ucvleli darCes.
msgavsi Sedegebi iqna miRebuli premaskirebis
paradigmebiT Catarebul gamokvlevebSi. gamokvlevaTa am seriaSi gamosakvlev pirs
oae-iis gamomwvevi signali an izolirebulad miewodeboda an am signals garkveuli
intensivobis markeri farTospeqtriani xmauris gzavnili uswrebda win. gamoirkva,
rom, zRurbli, romelic goae-iis cvlilebas ganapirobebs, mniSvnelovnad aRemateba
maskeris im intensivobas, romelic signalis fsiqoakustikur maskirebas iwvevs.
stimulis fsiqoakustikur maskirebis zRurblebze goae-iis cvlilebebi rogorc wesi,
odnav iyo SesamCnevi an saerTod ar vlindeboda. Goae-iis srul gaqrobas ar hqonda
adgili im premaskirebis SemTxvevaSic ki, rodesac xmauris intensivoba maskirebis
zRurbls 30Ddb-iT da metiTac ki aRemateboda.
aRniSnuli monacemebi cxadyofs, rom maskirebis fenomeni
or komponents moicavs: dabalzRurblovan centralur nervuls da maRalZRurblovan
periferiul receptoruls.
goae-a rogorc prenervuli signali, pirdapir
ukavSirdeba yurze moqmed stimuls da stimulze mopasuxe receptoris efeqturobas.
receptoris dazianebisas, rasac smenis zRurblis gazrda sdevs Tan oae-a
Sesabamisad Semcirebulia. igi rgorc wesi, aRar registrirdeba, roca smenis
daqveiTeba aRemateba 20-30 db-s, es logikuria, radgan smenis aseTi xarisxiT
dazianebis mizezi praqtikulad yovelTvis gareTa wamwamovani ujredebis seleqtiuri
degeneraciaa. es ukanasknelni ki oae-iis uSualo wyarod arian miCneulebi.
oae-iis registraciis meTodma farTo gamoyeneba
hpova samedicino praqtikaSi rogorc smenis paTologiis skrining testma.
periferiuli warmoSobis gamo oae-a SesaZlebels xdis dadgindes lokokinis
funqciuri mdgomareoba, paTologiis SemTxvevaSi ki misi buneba. Ooae-a SeiZleba
gamoyenebul iqnas smenis paTologiis da subklinikuri formebis adreul
gamosavlenad. oae-iis registraciis meTodi gansakuTrebiT efeqturia risk faqtoris
jgufis bavSvebSi smeniT funqciaze zusti warmodgenis misaRebad.
spontanuri otoakustikuri emisia zogjer Seesabameba
yurSi tonalur SegrZnebebs. aRniSnuli SegrZneba warmoadgens yuris fiziologiuri
xmauris garkveul tips. Znelia imis Tqma, aqvs Tu ara spontanuri otoakustikuri
emisiis arsebobas raime klinikuri mniSvneloba, Tumca Tavis mxriv, misi xSiri
Tanamgzavri tinitusi, anu yurSi bgeris SegrZneba misi fizikuri ar arsebobis
pirobebSi Cveulebriv Semawuxebelia matareblisTvis. tinitusis mqone subieqtebSi
spontanuri otoakustikuri emisiis registracia da identifikacia garkveul wilad
yuris mdgomareobaze obieqturi kontrolis saSualebas iZleva.
literaturis
nusxa:
Summary
Irina
Burdzgla
The
discovery of the phenomenon of otoacoustic emission (OAE) has dramatically
changed the opinions on the functioning of the inner ear. The OAE is a sound of
very low intencities which can be registered by means of a sensitive microphone
in the outer auditory canal. Two main types of OAE have been identified –
spontaneous and evoked. It has been established that the transient-evoked OAE (
TEOAE) is highly specific and characteristic for individual subjects. Moreover,
it has been shown that TEOAE differs in the right and left ears of the same
person. The conducted studies have been proved that TEOAE is a stable event.
The TEOAEs of the same patterns were registered in our investigations when the
intervals between separate tests were rather long – days, weeks or even months.
The TEOAE is widely used in clinical audiology as the screening test of the
hearing. Due to the peripheral origin, by TEOAE recordings it is possible to
estimate the state of cochlea and to reveal the hearing pathology in newborns
of the risk groups.