prostatis simsivneebiT daavadebuli mamakacebis sisxlis eriTrocitebis membranebis lipiduri speqtris Seswavla.

 

 

AalibegaSvili m., qitiaSvili i., managaZe l., CigogiZe T., kotrikaZe n.

 

iv. javaxiSvilis sax. Tbilisis saxelmwifo universiteti, biologiis fakulteti, medicinis fakuteti urologiis kaTedra

 

 

 XX saukuneSi, gansakuTrebiT, ki mis dasasruls mravali onkologiuri daavadebis farTo gavrcelebis tendencia warmoiSva. dResdReobiT, onkologiur daavadebaTa Soris gavrcelebis xarisxis mixedviT, winamdebare jirkvlis simsivneebi meore adgilze imyofeba, xolo mamakacTa onkologoaSi ki-yvelaze gavcelebul daavadebas warmoadgens.

 farTo gavrcelebisa da prostatis simsivneebiT gamowveuli sikvdilianobis maRali xarisxis miuxedavaT, fundamenturi kvleva daavadebis mkurnalobisa da axali molekulur-biologouri sadiagnostiko meTodebis SemuSavebisaTvis droSi mniSvnelovnad CamorCeba sakmaod swrafad mzard moTxovnilebebs. aRniSnulidan gamomdinare, aqtualuria prostatis onkogenezis procesis molekuluri meqanizmebis Seswavla, rac saSualebas mogvcems davadginoT am daavadebis profilaqtikis, adreul etapze diagnostikisa da mkurnalobis axali, efeqturi gzebi.

   am mimarTulebiT mimdinareobs muSaoba T.s.u ujreduli da molekuluri biologiis kaTedraze, biofizikisa da medicinis fakultetis urologiis kaTedrasTan TanamSromlobiT.

 prostatis simsivnebis molekuluri meqanizmebis Seswavlisas Cveni kvlevis ZiriTad obieqts warmoadgenda sisxlis da organizmSi homeostazis darRvevis fonze, masSi mimdinare cvlilebebis Seswavla, radganac cnobilia, rom swored sisxli warmoadgens organizmSi mimdinare cvlilebebis dinamikur da utyuar maCvenebels.    Cveni kvlevis erT-erTi prioritetuli mimarTuleba sisxlis ujredebis, ufro zustad ki eriTrocitebis Seswavla iyo, radgan am bolo dros sul ufro didi yuradReba eTmoba eriTrocitebis damcvelobiT funqcias da maT mniSvnelobas organizmis imunuri statusis CamoyalibebaSi. garda amisa, literaturidan cnobilia, rom sisxlis yvela formian elements Soris eriTrocitebs ukaviaT wamyvani adgili ujredSorisi urTierTqmedebebis sistemaSi. maT gaaCniaT erTgvari receptoruli funqcia da isini erT-erTi pirvelTaganni aRiqvamen informacias garemo pirobebis cvlilebis Sesaxeb.

               saerTod cnobilia, rom eriTrocitebis funqcionaluri aqtivoba maTi membranis struqturiTaa ganpirobebuli da am ukanasknelis mTlianobaze pasuxismgebeli membranuli lipidebia.

               aqve avRniSnavT, rom organizmSi simsivnuri procesis ganviTrebas Tan axlavs swored membranis lipiduri metabolizmis mniSvnelovani cvlilebebi da rom maTi dazianebiT, karcenogenuli agentebi iwveven simsivnuri procesebis aRmocenebas.

               yovelive zemoTqmulidan gamomdinare, Cveni samuSaos mizans warmoadgenda prostatis simsivneebiT daavadebuli mamakacebis sisxlis eriTrocitebis membranebSi mimdinare struqturuli da funqcionaluri cvlilebebis Seswavla lipiduri speqtris, kerZod ki fosfolipidebis, qolesterolisa da lipidebis zeJanguri Jangvis intensivobis magaliTze.

        Cvenma gamokvlevebma aCvena, rom praqtikulad janmrTeli mamakacebis sisxlis eriTrocitebTan SedarebiT, prostatis simsivneebiT daavadebuli mamakacebis sisxlis eriTrocitebis membranebSi adgili aqvs fosfolipidebis saerTo raodenobriv matebas. kerZod, prostatis keTilTvisebiani hiperplaziiT daavadebuli mamakacebis sisxlis eriTrocitebSi fosfolipidebis saerTo raodenoba gazrdilia daaxloebiT 1,5-jer, maSin roca adenokarcinomis SemTxvevaSi maTi raodenoba daaxloebiT 4-jer izrdeba.

    prostatis simsivneebis dros, fosfolipidebis saerTo raodenobis gazrda SeiZleba gamowveuli iyos Semdegi mizezebiT:

1.       lipiduri metabilizmisa da regulaciis SecvliT, rac gamoixateba imaSi, rom adgili aqvs aminSemcveli da qolinSemcveli fosfolipidebis raodenobriv cvlilebebs, razedac qvemoT visaubrebT.

2.      avTvisebiani zrdis dros organizmis cximovani depoebis mobilizaciiT, rogorc Cven davakvirdiT adgili aqvs linolisa da araqidonis mJavebis koncentraciul cvlilebebs.

3.      hormonaluri darRveviT, romelic ganapirobebs mocemuli daavadebis ganviTarebas. literaturidan cnobilia, rom hormondamokidebuli simsivneebis mimdinareobisas adgili aqvs sisxlis eriTricitebis membranebSi sfingomielinis gazrdasa da eriTrocitebis membranebisaTvis araspecifikuri fosfatidilinozitis gaCenas, rac savaraudoa iyos mizezi fosfolipidebis saerTo raodenobis zrdisaTvis. savaraudoa, rom es ukanaskneli cvlileba aris mniSvnelovani specifikuri maxasiaTebeli hormonaluri disbalansis fonze mimdinare simsivnuri daavadebebisaTvis.

      fosfolipidebis saerTo raodenobis matebis garda, prostatis simsivnebis SemTxvevaSi adgili aqvs sisxlis eriTrocitebis membranebSi aminoSemcveli da qolinSemcveli fosfolipidebis raodenobriv cvlilebebs. Cvenma gamokvlevebma aCvena, rom prostatis keTilTvisebiani hiperplaziT daavadebuli avadmyofebis sisxlis eriTrocitebSi aRiniSneba qolinSemcveli da aminSemcveli fosfolipidebis raodenobis metad umniSvnelo mateba. adenokarcinomis SemTxvevaSi ki miviReT radikalurad ganszvavebuli suraTi: praqtikulad janmrTeli mamakacebis sisxlis eriTrocitebtan Sedarebit, aminoSemcveli fosfolipidebis wili ki mkveTrad izrdeba daaxloebiT 10-jer.

     aseTi cvlileba SeiZleba gamowveuli iyos SemdegiT:

1.                       literaturidan cnobilia, rom hormondamokidebuli simsivneebis mimdinareobis dros adgili aqvs lizofosfadilqolinis mkveTr matebas, ris xarjzec izrdeba qolinSemcvleli fosfolipidebis wili fosfolipidebis saerTo raodenobaSi adenokarcinomis dros.

2.                      garda amisa, cnobilia,rom simsivnis ganviTarebisas eriTrocitis membranas aqvs unari fosfatidileTanolmani meTilebis gziT gardaqmnas fosfatidilqolinad, aqedan gamomdinare, adenokarcinomis SemTxvevaSi fosfolipidebis saerTo raodenobaSi aminoSemcveli fosfolipidebis wili mkveTri Semcireba da qolinSemcveli fosfolipidebis wilis mniSvnelovani mateba SeiZleba gamowveuli iyos aRniSnuli meqanizmis moqmedebis Sedegad.

 

 

 

 

cxr.1 eriTrocitis membranaSi fosfolipidebis raodenobrivi cvlilebebi

 

 

 

eriTrocitebi

 

 

sakontrolo jgufi

 

prostatis keTilTvisebiani hiperplazia

 

 

prostatis adenokarcinoma

 

fosfolipidebis saerTo raodenoba

 

0.35+0.09      100%

 

0.5+0.02       !00%

 

1.28+002      !00%

 

aminoSemcveli pospolipidebi

 

0.21+0.01      57%

 

0.26+0.05      52%

 

0.05+03      3.9%

 

qolinSemcveli pospolipidebi

 

0.12+0.05      34%

 

0.19+0.06       38%

 

1.22+0.01      9.1%

 

araidentificirebuli fosfolipidebi

 

9%

 

10%

 

3.1%

 

lipidebis zeJanguri Jangva

 

0.08 x10-5+0.07

 

0.121 x10-5+0.02

 

0.209 x10-5+0.01

 

qolesteroli

 

160+0.05

 

2450.02

 

572+0.01

 

 

 

 

   rogorc ukve vaxseneT, simsivnuri procesis Tanmxlebi lipiduri metabolizmis cvlileba ganpirobebulia membranis lipidebis struqturuli cvlilebiT. literaturidan cnobilia, rom aseTi cvlileba garkveulwilad gamowveulia lipidebis zeJanguri Jangvis meqanizmiT in vivo, iseve, rogorc in vitro simsivnuri procesis ganviTareba mimdinareobs gaZlierebuli peroqsidaciis fonze, aqedan gamomdinare CvenTvis saintereso iyo Segveswavla prostatis simsivneebiT daavadebuli mamakacebis sisxlis eriTrocitebSi lipidebis zeJanguri Jangvis intensivoba.

  Cvenma gamokvlevebma aCvena, rom adgili aqvs lipidebis zeJanguri Jangvis intensivobis matebas Semdegi TanmimdevrobiT:

1.                       norma_2.keTilTvisebiani hiperplazia_3.kanceri.

    aseTi cvlilebebis erT-erT gamomwvev mizezad SeiZleba CaiTvalos eriTrocitebis antioqsidanturi aqtivobis daqveiTeba, radgan cnobilia, rom lipidebis zeJanguri Jangvis intensivoba da antioqsidanturi aqtivoba erTmaneTis ukuproporciuli procesebia. unda aRiniSnos, rom lipidebis zeJanguri Jangvis intensivobis zrdis dros adgili aqvs ujeri cximovani mJava araqidonis swraf utilizacias. cnobilia, rom eriTrocitis membranaSi mocemuli mJavis daJangva 10% ki iwvevs eriTrocituli glukoza-6 dehidrogenazas 50%-ian inaqtivirebas, Sesabamisad xdeba eriTrocotis funqcionaluri aqtivobis daTrgunva, anu normociti gardaiqmneba akantocitad, rac Cvenma gamokvlevebmac daadastura.

    garda amisa, aqve unda avRniSnoT Cveni azriT Semdagi saintereso momenti; lipidebis raodenobriv cvlilebebze saubrisas aRvniSneT, rom avTvisebiani zrdis paralelurad fosfolipidebis saerTo raodenobaSi matulobs qolinSemcveli fosfolipidebis wili. Cven adreTve visaubreT zeJanguri Jangvis intensivobis zrdis tendenciaze. cnobilia is faqti, rom qolinSemcveli fosfolipidebi peroqsidacias ar ganicdis, aqedan gamomdinare savaraudoa, rom Cven SemTxvevaSi dafiqsirebuli qolinSemcveli fosfolipidebis raodenobis zrdisas gamomwvevi mizezebis fonze, erT-erTi xelSemwyobi faqtori SesaZlebelia swored lipidebis zeJanguri Jangvis momatebuli intensivoba iyos.

    yovelive zemoTqmulidan gamomdinare SegviZlia vTqvaT, rom lipidebis zeJanguri Jangva erT-erTi mniSvnelovani parametria organizmSi mimdinare paTologiuri procesis ganviTarebisaTvis.

   aRsaniSnavia, rom peroqsidaciis produqtebs organizmi iyenebs biologiurad aqtiuri nivTierebebis sinTezisaTvis, romelTa rigsac miekuTvneba steroiduli hormonebi.

   radgan cnobilia, rom prostatis simsivneebi hormonaluri disbalansis fonze mimdinare paTologiebs miekuTvneba, xolo steroiduli hormonebis pirvelwyaro ki qolesterolia, CvenTvis saintereso iyo mocemuli kvlevis farglebSi qolesterolis koncentraciuli cvlilebebis Seswavla, Tanac cnobilia, rom qolesteroli eriTrocitebis membranebis struqturul-funqcionaluri mdgomareobis ganmsazRvrel, mniSvnelovan komponents warmoadgens.

   Cvenma gamokvlevebma aCvena, rom aRniSnuli daavadebis dros eriTrocitebis membranebSi adgili aqvs qolesteronis koncentraciis mkveTr matebas. literaturidan cnobilia, rom eriTrocitebis membranebi qolesterolis koncentraciis momateba xels uwyobs membranis mikrosiblantis gazrdas, ganvladobis Semcirebas, membranis deformaciis unaris daqveiTebas da Sesabamisad iwvevs sisxlis eriTrocitebis sikvdilianobis zrdas. eriTrocitebis fermentebi Tavis mxriv siblantis gazrdas pasuxoben fermentuli aqtivobis cvlilebiT. Cvens SemTxvevaSi qolesterolis koncentraciis matebam sxva faqtorebTan erTad eriTrocitis membranebSi gamoiwvia NaK ATP-zis fermentuli aqtiobis inhibireba da Na K ionebis ganvladobis darRveva.

  amgvarad, prostatis simsivneebiT daavadebuli mamakacebis Seswavlisas Cvens mier dadgenil iqna Semdegi cvlilebebi:

1.                       moimata fosfolipidebis saerTo raodenobam.

2.                      gaizarda qolinSemcveli da aminSemcveli fosfolipidebis wili fosfolipidebis saerTo raodenobaSi.

3.                      aRiniSna lipidebis zeJanguri Jangvis intensivobis mateba.

4.                      da qolesterolis koncentraciis gazrda.

  miRebuli Sedegebis gaTvaliswinebiT SeiZleba gamovitanoT daskvna, rom simsivnis sistemuri moqmedeba organizmze damokidebuli unda iyos eriTrocitebis membranaSi fosfolipiduri komponentebisa da qolesterolis Semcvelobaze, rac ZiriTadad gamoixateba lipidebis sinTezis, transportisa da cvlis procesebis regulaciis darRvevaSi. fermentebis aqtivobaze da jamSi uaryofiTad moqmedebis ujredis homeostasze. yoveli zemoTqmulidan gamomdinare SeiZleba iTqvas, rom eriTrocitebis membranebis lipiduri Semadgenlobisa da fiziko-qimiuri Tvisebebis cvlilebebis Seswavla iZleva mniSvnelovan informacias organizmis regulatoruli sistemebis Sesaxeb, avTvisebiani procesebis ganviTarebisas.

 

Summary

 

 

Investigation of lipid spectrum of blood erythrocyte membranes in patients with prostate tumors.

 

Alibegashvili M., Kitiashvili I., Managadze L., Chigogidze T., Kotrikadze N.

 

Iv. Javakhishvili Tbilisi State University, Faculty of Biology, Faculty of Medicine

 

Lipid content of erythrocyte membrane, especially phospholipids, cholesterol and lipid peroxidation intensity in patients with prostate benign hyperplasia and prostate adenocarcinoma has been investigated.

In addition to the increase of total amount of phospholipids, corresponding rise of cholincontaining phospholipids portions and decrease of aminocontaining phospholipids has been observed.

In both pathologies the increase of cholesterol quantity and intensity of lipid peroxidation has been established.

Obtained data must be contributed to the systemic character of tumors.