kbilis arxovani dentinis eleqtronulmikroskopuri daxasiaTeba mJavuri agentebiTa da adheziuri sistemebiT damuSavebis Semdeg

 

n. manjaviZe

 

stomatologiuri klinika `roial-denti~. Tbilisi.

 

 

kbilis fesvis arxebis postobturaciuli garTulebebis mizezi fesvis kedlebsa da sabJen masalebs Soris gaCenili mikronapralia. es movlena erTi mxriv gamowveulia arxis sabJeni masalebis gamyarebis Semdgom moculobaSi klebiT da advilad gawovadobiT, meore mxriv ki myar sabJen masalebsa da fesvis dentins Soris mikavSirebis Zalis SesustebiT. zemoTqmuli TvalsaCinod avlens mikronapralSi arxis rezidentuli mikroorganizmebis inficirebis realur Sanss da qsovilovani siTxis dinebis SesaZleblobas. stomatologiur praqtikaSi endodontiuri teqnikis daxvewam daAadheziuri sistemebis danergvam bevrad gaaumjobesa kbilTa mkurnalobis Sedegebi da xeli Seuwyo postrestavraciuli garTulebebis Tavidan acilebas. Ddentinis adheziuri sistemebisa da Kkbilis magar qsovilTa sagravirebeli mJavebis intraradikuluri gamoyenebis klinikuri gamocdilebebi sakmaod mwiria. Aar arsebobs mkurnalobis Semdgomi periodis samedicino analizi, rac eqsperimentuli kvlevis Sedegad miRebuli monacemebis gansjaze iqneba dafuZnebuli.

kvlevis procesSi gamoyenebuli adheziuri sistemebis moqmedebis meqanizmebze saubari mxolod mis Semdegaa SesaZlebeli, rac kbilis fesvebis mikrooarxebis zedapirs gapoxili anu webovani Sre mocildeba.

webovani Sre – araorganizebuli organuli masaa, romelic fesvis dentinis kedelze arxis instrumenturi damuSavebiT Cndeba da praqtikulad xuravs dentinis milakebis aperturebs. Aadhezivis mier hibriduli zonis formireba ki mxolod dentinis milakTa eqspoziciis Semdeg xdeba SesaZlebeli, rac mJauri agentebis moqmedebiT xorcieldeba.

zemoTqmulidan gamomdinare Cveni kvlevis mizans warmoadgenda kbilis arxovani dentinis morfologiur TaviseburebaTa Seswavla maskanirebeli eleqtronuli mikroskopis saSualebiT, maTi adheziuri sistemebiTa da sagravirebeli mJavebiT damuSavebis Semdeg.

adheziur sistemaTa nimuSebad AQ Bond (MORITA) – (4 META 4 metakriloqsieTil - trimelitat anhidridi), Etch & Prime (DEGUSSA) (piro-fosfati, 2 hidroqsieTil metakrilati, eTanoli, distilirebuli wyali da stabilizatorebi) .da  Prime& Bond NT (DENTSPLY) (di, trimetakrilaturi  fisebi, funqcionalizebuli amorfuli kremniumis orJangi, Penta _ dipentaeritritol_ monofosfati, fotoiniciatorebi, stabilizatorebi, acetilaminis hidroftoridi, acetoni) gamoviyeneT. mJauri agentebis saxiT ki 16% edt da 35% H3PO4 SevarCieT.

 

kvlevis obieqts warmoadgenda adamianis eqstragirebuli 20 kbili, romlebic 3 jgufad davyaviT: I _ 16% edt da AQ Bond (MORITA); II _ 16% edt da Etch& Prime (DEGUSSA); III _ a) 16% edt da Prime& Bond NT (DENTSPLY),  b) 35% H3PO4. da Prime& Bond NT (DENTSPLY).

adheziur sistemebSi AQ Bond (MORITA) da Etch& Prime (DEGUSSA) mJavaTa(4 META da piro-fosfati) Semcvelobis gamo saeqsperimento kbilebi aRniSnuli adhezivebis aplikaciamde mxolod 16% edt-iT davamuSaveT, xolo radgan adheziuri sistema Prime& Bond NT ar Seicavs sagravirebel komponents, am jgufis kbilebSi gamoviyeneT ori sxvadasxva koncentraciis mJava 16% edt (KERR) da 35% H3PO4.(KERR).

            saeqsperimento kbilTa samive Jgufis eleqtronulmikroskopiuri gamokvlevebis Sedegad gamovlinda ori tipis cvlileba:

1.                         fesvis arxis kedelzewebovani Srisgadnoba da wvrilmarcvlovani nivTierebis Tanabari fenis warmoqmna.

2.                       fesvis dentinSi hibriduli Sris warmoqmna da dentinis milakebis Sesasvlelebis daxurva.

16% edt-iT da AQ Bond adheziuri sistemiT damuSavebis Semdeg fesvis apikalur nawilSi ZiriTadad mxolod mJauri gravirebis Sedegi aRiniSneboda. dentinis milakebis umravlesobis Sesasvlelebi erTeulebis garda Ria iyo. distalur mxareze ki daxuruli dentinis milakebis raodenoba izrdeboda.

adhezivis nivTierebas, romelic dentins faravda mkveTrad gamoxatuli wvrilmarcvlovani struqtura hqonda, romelic webovani Sris modificirebas axdenda. dentinis struqtura ufro homogenuri xdeboda rac milakebis adhezivis nivTierebiT amovsebis Sedegi iyo. Ffesvis dentinis sisqeSi yalibdeboda Txeli hibriduli Sre. eleqtronogramebze (maRali gadidebiT) dentinis struqturis cvlilebac Canda _ igi erTgvarovani da wvrilmarcvlovani xdeboda. mJaviTa da adheziviT modificirebul dentins da adhezivis nivTierebas, romelic avsebda dentinis milakebs msgavsifaqturahqondaT. hibirduli Sris gareT (fesvis kedlebisaken miqceul zedapirze) dentinis milakebs ubrundebodaT maTTvis damaxasiaTebeli struqturuli adeqvaturoba da ukve mTel sigrZeze SesaZlebeli xdeboda maTi mkveTri vizualizacia. (sur.1)

meore jgufis gamokvlevebSi (16%-iani edt + Etch & Prime 3.0) adgili hqonda rogorc raodenobriv aseve xarisxobriv cvlilebebs. fesvis arxis proqsimalur mesamedSi, apikaluri xvrelidan garkveul manZilze Ria dentinis milakebTan erTad Canda sakmaod sqeli, faSari nivTierebiT dafaruli aperturebi (sur 2).

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


     

 

 

 

 

 

 

sur. 1.  kbilis arxis damuSaveba 16%-iani edt-Ti da AQ Bond (Morita) adheziviT. eleqtronogramaze – Cans adheziviT dafaruli ubnebi da agreTve Ria dentinis milakebis aperturebic. X 1000.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

sur. 2. kbilis arxis kedlis damuSaveba 16%-iani edt-Ti da Etch & Prime 3.0 (DEGUSSA) adheziviT. dentinis milakebi adhezivis sqeli da faSari SriT arian dafaruli. X 1500.

 

 

anaTlebis guldasmiT daTvalierebis Semdeg dentinSi mkveTrad gamoxatuli, eleqtronulad diferencirebuli Sre Canda, romelSic adhezivi da hibriduli Sre erT mTlian struqturas qmnida. (sur 3).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

sur. 3. kbilis arxis damuSaveba 16%-iani edt-Ti da da Etch & Prime 3.0 (DEGUSSA) adheziviT. eleqtronogramaze Cans hibriduli Sris sqli fena, romlis qveS dentinis qsovili mis normalur struqturas ubrundeba. X1000.

 

hibriduli zonis gareT dentinis milakebis sanaTurSi mosCanda zonrebis msgavsi odontoblastebis morCebi.  maTi arseboba metyvelebda  im faqtze, rom sakvlevi kbilebi adhezivebiT damuSavebuli iyo uSualod kbilis eqstraqciis da pulpis eqstirpaciis Semdeg. odontoblastebis morCebis arseboba garkveulwilad arTulebda maT diferenciacias adhezivis nivTierebisagan. diferencirebis safuZvels warmoadgenda odontoblastTa Taviseburi bunebrivi qsovilovani Seneba, rac mas pulpis qsovils amsgavsebs da maTi registrireba dentinis milakebis mTel sigrZeze xdeboda. adhezivis nivTiereba ki hibriduli Sris qvemoT dentinis milakis Rrma fenebSi ver aRwevda.

kbilTa mesame jgufis pirveli qvejgufis (16% edt + Prime&Bond NT) gamokvlevebma gviCvena Semdegi: adheziuri sistemis  Prime&Bond NT wvrilmarcvlovani, homogenuri struqtura arxis kedlis zedapirsgalaqulelfers aZlevda. igi mTlianad faravda dentinis milakebis Sesasvlelebs, rac arxis edt-Ti winaswari damuSavebis Sedegs warmoadgens. zogierT ubnebSi ramodenime eqspozirebuli Sesasvlelic Canda. Aadhezivis fena TavisTavad araTanabari sisqiT gamoirCeoda, zogan mis qveS SeimCneoda dentinis namsxvrevebi sxvadasxva zomisbeltebissaxiT. Aamgvari sxeulebi fesvis arxis endo instrumentebiT damuSavebis Sedegad Cndeba da maTi mTliani gamodevna arxis irigaciiT SeuZlebelia. (sur.4)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 sur. 4. 16%-iani edt + Prime & Bond NT. fesvis arxis kedeli dafarulia adhezivis sqeli feniT. mis qveS Cans uswormasworo reliefi, rac dentinis namsxvrevebs Seesabameba. X 1000.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


sur. 5. 35% H3PO4. + Prime& Bond NT . adhezivi Tanabari sqeli feniT nawildeba fesvis arxis kedelze. Cans erTeuli dentinis milakis Sesasvleli.

 

 

saeqsperimento kbilTa mesame jgufis meore qvejgufSi (35% H3PO4. + Prime& Bond NT) mJavis koncentraciis gazrdis gamo webovani Sris damuSavebis efeqti ufro mkafiod vlindeboda da aqedan gamomdinare Aadhezivis fena ufro Tanabri feniT nawildeboda arxis kedlis zedapirze vidre wina SemTxvevaSi. (sur.5)

miuxedevad zemoaRwerili efeqtisa endodontur praqtikaSi webovani Sris mosacileblad fosformJavis gelis gamoyeneba aramizanSewonilad migvaCnia, rameTu SeuZlebelia misi absoluturi gamorecxva makroarxidan, rac periapeqsuri qsovilebis qimiuri gaRizianebis da postobturaciuli garTulebis risks maqsimalurad zrdis.

Cvens mier Catarebuli eqsperimentuli kvlevis Sedegebma gviCvena, rom adheziuri sistema Etch & Prime 3.0 efeqturi saSualebaa fesvis arxis hermetizaciisaTvis. MmasSi Semavali pirofosfaturi monomeri xels uwyobs arxis instumenturi damuSavebis Sedegad warmoqmnili webovani Sris dekalcinacias, igi adhezivis polimerizebis damTavrebamde moqmedebs, Semdeg ki polimeris struqturaSi Tavsdeba da demineralizaciisa da polimerizaciis procesebi sinqronulad mimdinareobs.  adhezivi dentinis Rrma fenebSi sakmao sisqis hibridul Sres qmnis. Kkbilis arxis 16% edt-iT damuSaveba ki adheziuri sistemis aplikaciamde mniSvnelovnad zrdis mis mahermetizebel efeqts.

     


l i t e r a t u r a

 

 

1.       Батюков Н. М., Ронь Г.И., Мандра Ю. В.

К вопросу использования корневых адгезивов \\ Терапевтическая стоматология.

Материалы итоговой научно-практической конференции – Екатеринбург – 1999 г.   с. 44

 

2,  Винниченко Ю.А., Винниченко А.В., Баулин М.В.

      Адгезионная техника в эндодонтии // Клиническая стоматология. 1997 г. №4 с 6-11.

 

3. Максимовский Ю.М.

Как оценить успех или неудачу в планируемом эндодонтическом лечении // Клиническая стоматология. 1997 г. №3 с 4-7

 

4, Коскарап С.:  Die Bedeutung der Schmierschicht bei der Wurzelkanalbehandlung. Endodontic 4:33, 1995.

 

5. Baumgartner, J.C., Cuenin, P.R. : Efficacy of several coneentrations of sodium hypochlorite for root canal irrigation. J. Endodont. 18: 605, 1992

 

6. Lumely, P.J., Walmsley, A.D., Walton, R.E., Rippin, J.W.

Effect of precurving endosonic files on the  of debris and smear layer remaining in curved root canals. J. Endodont. 18: 616, 1992.

 

 


 

Summary

 

The mechanism of intraradical  use of dentin adhesive systems and etching acids of hard tissues is unknown today. Therefore our research was aimed at studying the degree of their adhesion and penetration into tooth canal tissues with the help of scanning electronic microscope.

3 various adhesives AQ Bond (Morita), Etch & Prime (Degussa) and Prime & Bond NT (Dentsply) were used in the process of the research. 16% EDTA and 35% H3PO4 were selected as etching components. Human extracted teeth were used as objects of the research. The sections of teeth were studied with scanning electronic microscope after their treatment with the above-mentioned systems.

Adhesive system Etch & Prime 3.0 (Degussa) together with 16% EDTA demonstrated the best qualities. Dissolution of smear layer on the canal wall after the operation of EDTA and the exposition of dentin apertures stimulated penetration of the adhesive into deep layers of dentins and formation of wide hybrid zones. 

 

 

 

 

manjaviZe natalia amiranis asuli

el. fosta: Mediana@tbiline.com

Tbilisi. WavWavaZis pr. #5 (yofili leCkombinati).

stomatologiuri klinikaroial denti

tel: 22 61 68;    faqsi 23 33 66.